ในปัจจุบัน การ “พ่นละอองฝอย” (ULV Fogging) กลายเป็นวิธียอดนิยมในการกำจัดแมลงและฆ่าเชื้อโรคภายในบ้าน ไม่ว่าจะเป็นการป้องกันไข้เลือดออกหรือการทำความสะอาดหลังมีผู้ป่วย แต่คำถามที่ตามมาและสร้างความกังวลใจให้หลายคนคือ “การพ่นละอองฝอยในบ้านอันตรายไหม?” วันนี้เราจะมาไขข้อเท็จจริง พร้อมระบุสิ่งที่หลายคนเข้าใจผิด เพื่อให้คุณดูแลบ้านได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพครับ

การพ่นละอองฝอยคืออะไร?

การพ่นแบบ ULV (Ultra Low Volume) คือการใช้เครื่องพ่นรีดน้ำยาออกมาเป็นละอองขนาดเล็กมาก (มักต่ำกว่า 50 ไมครอน) เพื่อให้ละอองน้ำยาฟุ้งกระจายในอากาศได้นานและเข้าถึงซอกมุมต่างๆ ได้ดีกว่าการฉีดพ่นแบบละอองน้ำทั่วไป

3 เรื่องที่คนมัก “เข้าใจผิด” เกี่ยวกับการพ่นละอองฝอย

1. “กลิ่นเหม็นแปลว่าอันตราย กลิ่นหอมแปลว่าปลอดภัย”
   • ความจริง: กลิ่นไม่ได้เป็นตัววัดระดับความเป็นพิษ สารเคมีบางชนิดไม่มีกลิ่นแต่อาจมีฤทธิ์ตกค้างสูง ในขณะที่สารสกัดจากธรรมชาติบางอย่างอาจมีกลิ่นฉุนแต่สลายตัวเร็ว
2. “พ่นเสร็จแล้วเข้าบ้านได้ทันที”
   • ความจริง: แม้สารเคมีจะมีความเป็นพิษต่ำ แต่ละอองฝอยที่ยังลอยอยู่ในอากาศสามารถเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจได้ง่าย ควรทิ้งระยะเวลาให้ละอองตกตะกอนอย่างน้อย 30-60 นาที
3. “ยิ่งพ่นบ่อยยิ่งดี”
   • ความจริง: การพ่นสารเคมีบ่อยเกินความจำเป็นอาจทำให้แมลงเกิดอาการ “ดื้อยา” และเป็นการสะสมสารเคมีในที่พักอาศัยโดยไม่จำเป็น

อันตรายที่อาจเกิดขึ้น (หากทำไม่ถูกวิธี)

หากถามว่าอันตรายไหม? คำตอบคือ “มีความเสี่ยงหากขาดความระมัดระวัง” โดยเฉพาะกับกลุ่มเปราะบางดังนี้:

• ผู้ที่มีโรคประจำตัว: โดยเฉพาะโรคหอบหืด ภูมิแพ้ หรือโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ ละอองฝอยอาจไปกระตุ้นให้อาการกำเริบได้
• เด็กเล็กและผู้สูงอายุ: ผิวหนังและระบบภูมิคุ้มกันมีความละเอียดอ่อนกว่าวัยทำงาน
• สัตว์เลี้ยง: “แมว” มีความไวต่อสารเคมีกลุ่มไพรีทรอยด์ (Pyrethroids) มากเป็นพิเศษ ซึ่งสารกลุ่มนี้มักใช้ในการกำจัดแมลง หากได้รับเข้าสู่ร่างกายอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้
• การปนเปื้อนในอาหาร: หากไม่เก็บถ้วยถังโอ่งชามให้ดี สารเคมีอาจตกค้างในภาชนะใส่อาหาร

วิธีเตรียมตัวก่อน-หลัง พ่นละอองฝอย ให้ปลอดภัย 100%

เพื่อให้การพ่นละอองฝอยได้ผลดีและสมาชิกในบ้านปลอดภัย ควรปฏิบัติดังนี้:

ก่อนพ่น

• เก็บอาหารและภาชนะ: ปิดฝาอาหารให้มิดชิด หรือนำเข้าตู้เก็บของ
• ย้ายสิ่งมีชีวิต: นำคนและสัตว์เลี้ยงออกจากบริเวณที่จะพ่น
• ปิดเครื่องใช้ไฟฟ้า: โดยเฉพาะพัดลมหรือเครื่องปรับอากาศ เพื่อให้ละอองน้ำยาทำงานได้เต็มที่

ขณะพ่น

• ผู้พ่นต้องสวมหน้ากากป้องกันสารเคมี ถุงมือ และเสื้อผ้าที่มิดชิด
• ไม่ควรมีบุคคลอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องอยู่ในบริเวณนั้น

หลังพ่น

• ระบายอากาศ: เปิดประตูหน้าต่างให้อากาศถ่ายเทอย่างน้อย 30 นาทีหลังการพ่น
• เช็ดพื้นผิว: ใช้ผ้าชุบน้ำสะอาดเช็ดพื้นผิวที่ต้องสัมผัสบ่อยๆ เช่น โต๊ะอาหาร ลูกบิดประตู หรือของเล่นเด็ก
• สังเกตอาการ: หากมีอาการผื่นคัน คลื่นไส้ หรือหายใจติดขัดหลังเข้าบ้าน ให้รีบไปพบแพทย์ทันที

สรุป: พ่นละอองฝอยในบ้านอันตรายไหม?

การพ่นละอองฝอยในบ้าน “ไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต” หากใช้สารเคมีที่ได้รับมาตรฐาน (เลข อย.) และปฏิบัติตามขั้นตอนความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด สิ่งสำคัญคือการเลือกใช้บริการจากบริษัทที่เชี่ยวชาญหรือศึกษาคู่มือการใช้งานอย่างละเอียดหากทำด้วยตัวเองครับ