การ จัดซื้อเครื่องพ่นหมอกควัน (Thermal Fogger) เพื่อใช้ในการกำจัดยุงลายและควบคุมโรคติดต่อในชุมชน เป็นภารกิจสำคัญของหน่วยงานราชการและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) แต่ด้วยระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐที่เข้มงวด ทำให้เจ้าหน้าที่หลายท่านกังวลเรื่องความถูกต้อง

บทความนี้จะสรุป 5 ขั้นตอนสำคัญ ที่จะช่วยให้การจัดซื้อของคุณราบรื่น โปร่งใส และถูกต้องตามระเบียบ พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 ครับ

5 ขั้นตอนจัดซื้อเครื่องพ่นหมอกควันให้ถูกระเบียบ

1. การวางแผนและจัดทำรายงานขอซื้อขอจ้าง

ก่อนเริ่มต้น ต้องตรวจสอบว่าโครงการจัดซื้อเครื่องพ่นหมอกควันบรรจุอยู่ใน แผนปฏิบัติราชการประจำปี และมีงบประมาณรองรับเรียบร้อยแล้ว

• หัวใจสำคัญ: เจ้าหน้าที่พัสดุต้องจัดทำรายงานขอซื้อเสนอต่อหัวหน้าหน่วยงาน โดยระบุเหตุผลความจำเป็น รายละเอียดพัสดุ และวงเงินที่จะใช้

2. การกำหนดคุณลักษณะเฉพาะ (TOR) และราคากลาง

ขั้นตอนนี้ถือเป็น “จุดตาย” ที่มักถูกตรวจสอบมากที่สุด การกำหนด TOR ต้องไม่เป็นการ “ล็อคสเปก”

• การกำหนดสเปก: ควรใช้อ้างอิงจากมาตรฐานสากล เช่น WHO Equipment สำหรับเครื่องพ่น หรือมาตรฐาน มอก. (ถ้ามี) และห้ามระบุยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่งโดยเฉพาะ
• การหาราคากลาง: 1. ใช้ราคามาตรฐานจากสำนักงบประมาณ (ถ้ามี)2. หากไม่มี ให้ใช้ราคาที่เคยซื้อครั้งหลังสุดภายใน 2 ปีงบประมาณ3. หากไม่มีทั้งสองอย่าง ให้สืบราคาจากท้องตลาดอย่างน้อย 3 ราย

3. เลือกวิธีจัดซื้อให้เหมาะสมกับวงเงิน

ระเบียบปัจจุบันกำหนดวิธีเลือกจ้าง/ซื้อ ตามวงเงินดังนี้:

วงเงินงบประมาณ	วิธีการจัดซื้อ
ไม่เกิน 500,000 บาท	วิธีเฉพาะเจาะจง (เลือกผู้ประกอบที่มีคุณสมบัติโดยตรง)
เกิน 500,000 บาทขึ้นไป	วิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป (e-bidding)

ข้อควรระวัง: ห้ามแบ่งซื้อแบ่งจ้าง เพื่อลดวงเงินให้ต่ำกว่าที่กำหนดเพื่อเลี่ยงการใช้วิธี e-bidding โดยเด็ดขาด

4. การดำเนินการผ่านระบบ e-GP และการคัดเลือก

ทุกขั้นตอนต้องดำเนินการผ่านระบบ e-GP (Electronic Government Procurement) ของกรมบัญชีกลาง เพื่อความโปร่งใส

• คณะกรรมการพิจารณาผลต้องตรวจสอบคุณสมบัติของผู้เสนอราคาอย่างเคร่งครัด
• พิจารณาจาก “เกณฑ์ราคา” หรือ “เกณฑ์ราคาประกอบคุณภาพ (Price Performance)” ตามที่ระบุไว้ในประกาศ

5. การตรวจรับพัสดุและการทดสอบประสิทธิภาพ

เมื่อผู้ขายส่งมอบเครื่องพ่นหมอกควัน คณะกรรมการตรวจรับต้องไม่เพียงแค่เช็คจำนวน แต่ต้องทดสอบการใช้งานจริง (Functional Test)

• ตรวจสอบว่าเครื่องทำงานได้ตาม TOR หรือไม่ (เช่น อัตราการสิ้นเปลืองน้ำมัน, ระยะการพ่น, ความร้อน)
• เช็คอุปกรณ์เสริมและใบรับประกันให้ครบถ้วนก่อนลงนามในใบตรวจรับ

สรุปแนวทางเพื่อความปลอดภัยจาก สตง.

การจัดซื้อเครื่องพ่นหมอกควันให้ปลอดภัยจากการถูกตรวจสอบ คือการ “ยึดตามระเบียบ มีหลักฐานอ้างอิง และไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน” หากทำตามขั้นตอนข้างต้น คุณจะมั่นใจได้ว่าเครื่องพ่นหมอกควันที่ได้มานั้นมีคุณภาพคุ้มค่ากับงบประมาณแผ่นดินครับ